دانشنامه فورتست - قسطنطنیه ( استانبول - اسلامبول )

قسطنطنیه(تاسیس: 330 میلادی در امپراتوری بیزانس) پایتخت امپراتوری های روم شرقی و عثمانی بوده است.

فتح قسطنطنیه توسط عثمانی

شهر قسطنطنيه پايتخت امپراتوري بيزانس بود كه بيش از 1000 سال از تاسيس آن مي گذشت.

زماني امپراتوري بيزانس در اوج قدرت خود بود و بخش هاي وسيعي از اروپاي شرقي ، آسياي صغير و ارمنستان را تحت تصرف خود داشت ، اما با گذشت قرن ها اين امپراتوري رو به زوال نهاد ، به طوري كه قلمروي امپراتوري بيزانس محدود به شهر قسطنطنيه و مناطق پيراموني آن شد.

هنگامي كه عثماني ها از تنگه بسفر عبور كرده و بخش اعظم شبه جزيره بالكان را تصرف كردند ، سقوط قسطنطنيه ديگر غيرقابل اجتناب بود.

اين شهر كاملا در ميان متصرفات عثماني ها محاصره شده و در انزوا قرار گرفته بود(در زمان سلطان بایزید). اما به دلایلی سقوط قسطنطنیه نیم قرن به تاخیر افتاد.

 

سرانجام محاصره نهايي قسطنطنيه توسط ارتش سلطان محمد دوم كه حدود 500 هزار سرباز و يك ناوگان قدرتمند دريايي بود ، آغاز گرديد.

كنستانتين يازدهم امپراتور بيزانس كه نيروي اندكي براي دفاع در اختيار داشت در پشت استحكامات شهر به انتظار نشست تا از غرب به كمك او بشتابند.

سلطان محمد دوم به كمك توپ هاي خود شهر قسطنطنيه و استحكامات آن را بمباران كرد

.

در روز 29 مه سال 1453 ميلادي شهر قسطنطنيه پايتخت امپراتوري هزار ساله بيزانس توسط سلطان محمد فاتح، سلطان عثماني تصرف شد و عمر 1000 ساله امپراتوري بيزانس پايان يافت

.

این شهر  از آن پس به نام اسلامبول(شهر اسلام = استانبول امروزی) نامیده شد و سلطان محمد نیز به دلیل این فتح مهم لقب فاتح گرفت.

این فتح مبدا قرون جدید در اروپا شناخته شد.

استانبول در قرن 20

استانبول بعد از جنگ جهانی اول (1918-1923) در اختیار نیروهای متفقین بود.  بعد از عزل آخرین سلطان عثمانی، سلطان مخلوع پایتخت ترکیه آنکارا شد.

استانبول محل اتصال دو قاره ی اروپا و آسیاست. در مرکز این شهر تنگه ی بسفر قرار دارد. این شهر همچنین از لحاظ گردشگری، فرهنگی و تاریخی و ... جز مناطق مهم اروپاست.

 (تاریخ- جغرافیای سیاسی)

---

منابع:

فورتست

اینفو پلیز

جام جم آنلاین

دانشنامه فورتست - خواجوی کرمانی

 

کمال الدین ابوالعطا محمود بن علی از خواجگان کرمان بود.

خواجوی کرمانی چهره ی ادبی قرن هشتم (وفات: 750 هـ.ق) بعد از سعدی و قبل از حافظ ظهور کرد. این اتفاق از جهت الهام گیری و الهام بخشیبرای این شاعر و عارف کرمان در خور توجه است امام به لحاظ آنکه مقام  و منزلت ادبی و شاعرانه خواجه در برابر دو چهره ی درخشان ادب فارسی رنگ باخته است می تواند برای او ناخجسته باشد.

 

خواجوی کرمانی به دلیل هنر نمایی هایش در عالم شعر به "نخل بند شاعران" مشهور گردیده است.

در زمانی با حافظ دوستی و ارتباط نزدیک داشته است.

در" تنگ الله اکبر" مشرف به دروازه قرآن کنونی شیراز  به خاک سپرده شد.

از او علاوه بر دیوان آثار منثورش ، اثر منظوم "شش مثنوی" نیز به جا ماده است که شامل : سام نامه، همای وهمایون، گل و نوروز، روضة الانوار، کمال نامه و گوهرنامه میباشد.

 

 

 غزلی از خواجوی کرمانی

راه بی پایان عشقت را نیابم منزلی
قلزم پر شور شوقت را نبینم ساحلی
نیست در دهر این زمان بی گفت و گویت مجمعی
نیست در شهر این نفس بی‌جست و جویت محفلی
مهر رویت می‌نهد هر روز مهری بر لبی
چشم مستت می‌زند هر لحظه تیغی بر دلی
چون کنم قطع منازل بی‌گل ر
لاله‌زاری گردد از خون دلم خسار توهر منزلی
بر سر کوی غمت هر جا که پایی می‌نهم
بینم از دست سرشک دیده پایی در گلی
رنگ رخسارت نمی‌بینم ببرگ لاله‌ئی
بوی گیسویت نمی‌یابم ز شاخ سنبلی
کی بدست آید گلی چون آن رخ بستانفروز
یا سراید در چمن مانند خواجو بلبلی

 

 

(ادبیات)

دانشنامه فورتست - کروکی (نقشه های ذهنی)

 

کروکی ها نقشه های بزرگ مقیاسی هستند که معمولا برای مشخص کردن مکان مورد نظر در یک محله و کوچه ترسیم می شود.

این گونه نقشه ها برای دادن نشانی بسیار مفید و کاربردی اند.

نقشه های ذهنی (کروکی ها) فاقد مقیاس دقیق اند اما نسبت عرض مسیر های اصلی به عرض مسیر های فرعی تا حدودی در آن رعایت میشود.

کوه نوردان نیز از کروکی(برای عبور از ارتفاعات و جنگل ها استفاده می کنند)

(جغرافیا)

دانشنامه فورتست - سلطان سلیمان قانونی (با شکوه- امپراتوری عثمانی)

  سلطان سلیمان قانونی(باشکوه)  فرزند سلطان سلیم عثمانی در اواخر آوریل 1495 میلادی در ترابوزان به دنیا آمد. او در زمان خود مهمترین حاکم جهان شد که هم بر مسلمانان و هم بر قسمتی از اروپا فرمانروایی میکرد .

 

سلطان سلیمان در سال 1520 یعنی زمانی که بیست سالش بود بر تخت سلطنت امپراتوری عظیم عثمانی تکیه کرد.او فردی با اعتماد به نفس فراوان بوده  به هر کس بر حسب تجربه و قابلیت هایش، مقام و منزلت میداد. او لقب قانونی را بعلت وضع قوانین جدید دریافت نکرده و چون قوانین موجود را نگاشته و بسیار فشرده اجرا میکرد ملقب به قانونی شده بود..

از اولین و مهم ترین اقدامات او فتح مجارستان و محاصره ی شهر وین بود.

همچین وی به ایران حمله کرد و تبریز ، آذربایجان و همدان را(که در حاکمیت صفویان بود) تسخیر نمود. فتح بغداد عراق ، دیگر اقدام او میباشد.

روابط با صفویان

سلیمان با موفقیت با شاه طهماسب پادشاه صفوی جنگید و سپاهیانش تحت فرماندهی صدر اعظم ابراهیم پاشا توانستند، تبریز پایتخت اندوران ایران را فتح نمایند. بعد از آن شاه طهماسب با بهانه قرار دادن پناهنده شدن برادرش به سلطان سلیمان تبریز، نخجوان و وان را تسخیر کرد. بعد از این واقعه سلطان سلیمان قانونی برای بار دوم به ایران حمله نمود. در این حمله نیز وان و تبریز، مجددا تحت حاکمیت عثمانی قرار گرفت. صفویان در سال 1553 دوباره دست به حمله زده و وارد اناطولی شرقی شدند. تا موش بجلو آمده و ارزروم را محاصره کردند. سلطان سلیمان قانونی نیز سومین لشکرکشی خود به ایران را انجام داد. در این لشکرکشی روان ، نخجوان و قره باغ فتح شد. شاه طهماسب چون وضعیت سختی برایش پیش آمده بود، صلح با دولت عثمانی را طلب کرد. قرارداد صلح بین سلطان سلیمان و شاه طهماسب در اماسیا به امضا رسید. این قرار داد به مسئله ایران که از دوران یاووز سلطان سلیم ادامه داشت فیصله داد. اناطولی شرقی، تبریز و بغداد در حاکمیت عثمانیان ماند. قرار داد اماسیا اولین قرار داد رسمی بین امپراطوری عثمانی و ایران است. این قرار داد در عین حال ویژگی اولین صلح دینی در جهان اسلام را دارا میباشد.

سلطان سلیمان قانونی بمدت 46 سال سلطنت کرد. وسعت خاکهای عثمانی را از 6 میلیون 557هزار متر مربع که از پدرش به ارث برده بود، به 14 میلیون 893 هزار متر مربع رسانید. اروپاییان نیز به علت عظمت و قدرت قلمرواش به او لقب باشکوه دادهاند.

سلطان سلیمان قانونی علاقه زیادی به هنر و معماری داشت و حتی خودش شعر نیز می سرود. بنای بیاد ماندنی مسجد سلیمانیه در استانبول از دوران این سلطان بزرگ عثمانی باقی مانده است.

منابع:

http://www.pyragy.blogfa.com

4test  

(تاریخ)

 

 

.